Yaz meyvelerinin yerini sonbaharın bereketli ürünlerine bıraktığı bu günlerde, semt pazarları yeniden en canlı dönemlerinden birini yaşıyor. Tezgâhlarda nar, ayva, armut ve elmanın yanı sıra kabak, pırasa, ıspanak ve taze kestane öne çıkıyor. Esnaf, havaların serinlemesiyle birlikte özellikle çorbalık sebzelere ve kış meyvelerine talebin arttığını söylüyor.
Yirmi beş yıldır aynı pazarda tezgâh açan sebze satıcısı Hasan Usta, sonbaharın pazarcılar için en sevdiği mevsim olduğunu anlatıyor. "Tezgâh renkleniyor, müşteri de keyifli oluyor," diyor. "Herkes ilk narı, ilk kestaneyi sorarak geliyor."
Doğru ürünü seçmenin püf noktaları
Beslenme uzmanı Dyt. Gizem Kara, mevsiminde tüketilen ürünlerin hem lezzet hem de besin değeri açısından en iyi dönemlerinde olduğunu hatırlatıyor. Kara, pazarda alışveriş yaparken birkaç basit kurala dikkat etmeyi öneriyor.
Nar seçerken kabuğu sert, gergin ve eline ağır gelenleri tercih edin.
Ayvanın sarı ve hoş kokulu olması olgunlaştığını gösterir; yeşil olanlar birkaç gün oda sıcaklığında bekletilebilir.
Kestanenin kabuğu parlak olmalı, sallandığında içinden ses gelmemeli.
Pırasa ve ıspanakta yaprakların diri ve canlı yeşil olmasına dikkat edin.
Pazara listeyle değil, mevsimle gidin. O gün tezgâhta en bol ve en taze ne varsa sofranızı ona göre kurun; hem bütçeniz hem sağlığınız kazançlı çıkar.
Uzmanlar, ürünlerin doğru saklanmasının da en az doğru seçim kadar önemli olduğunu vurguluyor. Nar, serin ve kuru bir yerde haftalarca dayanabilirken, kestane buzdolabının sebzeliğinde bez bir torba içinde saklanmalı. Ispanak gibi yapraklı sebzeleri ise yıkamadan, kâğıt havluya sararak muhafaza etmek tazeliklerini uzatıyor.
Sonbahar ürünleri mutfakta da geniş bir kullanım alanı sunuyor. Ayva tatlısı ve ayva reçeli mevsimin klasikleri arasında yer alırken, nar ekşisi salatalardan et yemeklerine kadar pek çok tarifte kullanılıyor. Fırında ya da tavada közlenen kestane ise serin akşamların en sevilen atıştırmalıklarından biri. Kabak, hem tatlı hem de çorba olarak sofralara geliyor; pırasa ise zeytinyağlı yemeklerin vazgeçilmezi.
Semt pazarları, alışverişin ötesinde mahalle hayatının da önemli bir parçası. Pek çok müşteri, yıllardır aynı tezgâhtan alışveriş yaptığını ve satıcılarla bir tür dostluk geliştirdiğini anlatıyor. Esnaf da düzenli müşterilerinin tercihlerini bildiğini, onlara en iyi ürünü ayırdığını söylüyor. Son yıllarda bazı pazarlarda üreticilerin doğrudan satış yaptığı köşeler de açıldı.
Pazar esnafı, hafta sonlarına göre hafta içi sabah saatlerinin daha sakin geçtiğini ve ürünlerin bu saatlerde en taze hâliyle bulunabileceğini söylüyor. Kapanışa yakın saatlerde ise pek çok tezgâhta fiyatların düştüğünü de ekliyor.